Serbest Meslek Makbuzu (SMM) Nedir?
Avukat, doktor, mali müşavir, mühendis ve danışman gibi serbest meslek kazancı elde edenlerin hizmet bedelini belgelemek için düzenlediği resmi belgedir. Makbuzda hizmet bedeli, gelir vergisi stopajı ve KDV ayrı satırlarda gösterilir; hesaplama bilgilendirme amaçlıdır ve kesin yükümlülükler için mali müşavir görüşü alınmalıdır.
SMM'de Stopaj ve KDV Oranları Nedir?
2025 itibarıyla serbest meslek kazançlarında gelir vergisi stopaj oranı %20, KDV genel oranı ise %20'dir. Bazı hizmet türlerinde KDV tevkifatı uygulanabilir ve oranlar yasal düzenlemelerle değişebilir; bu nedenle değerler yaklaşık kabul edilmeli, güncel oranlar resmi kaynaklardan teyit edilmelidir.
- Stopaj, brüt hizmet bedeli üzerinden %20 oranında hesaplanır.
- KDV, brüt hizmet bedeli üzerinden ayrıca eklenir.
- Hesaplama yönü seçilerek brütten nete veya netten brüte dönüşüm yapılabilir.
SMM Stopajını Kim Öder?
Makbuzdaki stopaj, hizmeti veren serbest meslek erbabından değil hizmeti alan şirketten tahsil edilir; şirket kesilen tutarı muhtasar beyanname ile devlete öder. Hizmet veren açısından bu kesinti, yıllık gelir vergisi beyannamesinde mahsup edilir ve mükerrer vergi ödenmesini önler.
Brütten Nete SMM Nasıl Hesaplanır?
Örnek üzerinden gidelim: 10.000 TL brüt hizmet bedelinde stopaj 2.000 TL, KDV ise 2.000 TL'dir. Hizmeti alan firma KDV dahil 12.000 TL öder; serbest meslek erbabının brüt tutardan stopaj düşüldükten sonraki net geliri 8.000 TL olarak kalır. Aracımız bu dökümü saniyeler içinde verir.
Sık Sorulan Sorular
SMM düzenlemeyen serbest meslek erbabı ne yapar? Hizmet bedelini belgelemeyenler için vergi idaresi takdir ve cezalı tarhiyat uygulayabilir; makbuz düzenlemek yasal zorunluluktur.
KDV tevkifatı SMM'de ne zaman uygulanır? Alıcının KDV mükellefi olduğu bazı hizmet türlerinde KDV'nin bir kısmı alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilir.
SMM stopajı gider yazılabilir mi? Kesilen stopaj, hizmeti alan şirket tarafından gider olarak dikkate alınabilir ve muhtasar beyannamede gösterilir.
Net tutar üzerinden makbuz kesilebilir mi? Evet, taraflar net tutar üzerinden anlaşabilir; bu durumda stopaj ve KDV dahil brüt tutar geriye dönük hesaplanır.
Bu Hesaplama Hangi Yılın Verilerini Kullanıyor?
Bu sayfadaki oran, tarife ve ücret bilgileri 2025 yılına aittir. Resmî güncel değerler yıl içinde değişebileceğinden, kesin işlemler için ilgili kurumun (KGM, SGK, GİB, MEB vb.) internet sitesini kontrol ediniz.